Kategorie Archiwalne aktualności

Categories aktualności, blog

Aktywność fizyczna w procesie budowania odporności

Aktywność fizyczna, obok diety to podstawa zachowania zdrowia

Aktualnie profilaktyka zdrowotna nastawiona jest na promocją zdrowego trybu życia ze względu na fakt, iż szczególnie wśród dzieci i młodzieży, dominuje sedenteryjny (siedzący) tryb życia. Fundamentem polskiej piramidy żywienia jest styl życia oparty na aktywności fizycznej i eliminacji żywności wysokoprzetworzonej.

Korzystny wpływ umiarkowanych ćwiczeń fizycznych na system immunologiczny dotyczy osób w każdym
wieku. Według badań regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności zmniejsza podatność na choroby – w przeciwieństwie do nieaktywnego trybu życia oraz wysiłków o dużej intensywności. Juz regularne wykonywanie umiarkowanych wysiłków przez 1-2 godziny dziennie zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji górnych dróg oddechowych nawet o 1/3.

Jak ćwiczenia wpływają na naszą odporność?

Aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko występowania infekcji i przeziębień oddziałując na układ immunologiczny w wieloraki sposób:

  • zwiększa liczbę i aktywność makrofagów (komórek stanowiących element pierwszej linii obrony przed antygenami), poprawiając ich skuteczność w zwalczaniu bakterii i wirusów
  • pobudza wzrost aktywności komórek drugiej linii obronnej organizmu, tworzonej przez wysoko wyspecjalizowane krwinki białe, szczególnie limfocytów Th, zmniejszając w ten sposób ryzyko rozwoju zakażeń i chorób autoimmunologicznych
  • pobudza wzrost stężenia we krwi przeciwciał IgG i IgM oraz zwiększona produkcja substancji, mających istotne znaczenie obronne, tj. interleukiny 2 i 4 czy interferonu γ
  • wzrost temperatury towarzyszący pracy mięśni działa hamująco na rozwój bakterii

Oczywiście aktywność fizyczna wpływa także pośrednio na odporność poprzez:

  • skład ciała – obniżając ilość cytokin prozapalnych skumulowanych w tkance tłuszczowej
  • poprawia nastrój, uwalniając hormony „szczęścia”
  • wpływa na telomery, korzystnie wpływając na wydłużenie żywotności organizmu
  • wpływa na odnowę komórkową, hamując ich degenerację (szczególnie mowa o układzie nerwowym)
  • poprawia wydolność serca
  • poprawia funkcje ruchowe, regeneracyjne, kognitywne, trawienne…

Pamiętajmy o tym, że istnieje zjawisko przejściowego spadku odporności po wykonaniu intensywnego wysiłku fizycznego w wyniku wzrostu stężenia hormonów stresu, tj. adrenaliny i kortyzolu, hamujących aktywność krwinek białych, najważniejszych komórek układu odpornościowego. Powysiłkowe osłabienie systemu odpornościowego występuje zazwyczaj po wysiłku ciągłym, trwającym 90 minut i dłużej, o intensywności umiarkowanej i dużej, wykonywanym na czczo.

Czy możemy ćwiczyć podczas choroby?

Wysiłek fizyczny nie jest wskazany wówczas, gdy chorobie towarzyszą: gorączka, bóle mięśni lub stawów, odwadniające organizm wymioty czy biegunka oraz utrudniający oddychanie kaszel. Można wrócić do ćwiczeń po upływie dwóch tygodni od ustąpienia wymienionych objawów, stopniowo zwiększając ich intensywność.

depresja w masce
Categories aktualności, blog

Depresja

Dziś Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego stąd szybki wpis o depresji, pladze dzisiejszych dni, szczególnie w sytuacji Covid-19. Depresja jest w czołówce najczęściej występujących chorób na świecie według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Na depresję cierpi dziś około 350 mln ludzi, z czego w Polsce aż 1,5 mln. Zajmuje ona 4 miejsce wśród najbardziej powszechnych chorób, zaraz po anemii, bólach kręgosłupa i chorobach płuc. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dwa razy częściej depresja dotyka kobiety, a diagnozuje się ją zazwyczaj u ludzi w wielu produkcyjnym (20-40 lat). Według prognoz do 2030 roku będzie na pierwszym miejscu wśród najczęstszych chorób.

Główne objawy depresji:

  • obniżenie nastroju
  • brak odczuwania radości (anhedonia)
  • brak energii (anergia) i inicjatywy

Dodatkowe:

  • negatywna samoocena
  • poczucie winy
  • zachowania i myśli samobójcze
  • brak sprawności intelektualnej, zaburzenia koncentracji
  • brak apetytu oraz zaburzenia masy ciała
  • zaburzenia aktywności
  • zaburzenia snu

Zmiany można dostrzec też w wyglądzie chorego: smutny wyraz twarzy, monotonny głos, spowolnione tempo mówienia, niepokój ruchowy (choć nie koniecznie, gdyż może to być maskowane – depresja w masce). Pojawić się mogą także dolegliwości cielesne (bóle żołądkowe, pleców, podbrzusza, bóle głowy) a psychosomatyka prowadzić może do zaburzeń lękowych.

Jak sobie radzić z depresją?

  • Farmakologia
  • Psychoterapia i psychedukacja
  • Fototerapia – metoda stosowana w przypadku depresji sezonowej, polegająca na powtarzalnej ekspozycji na światło o różnym natężeniu
  • Dieta i aktywność fizyczna (!!!!), w tym antyoksydacja i probitykoterapia

Badania pokazują, że wsparcie żywieniowe, niezależne od psychoterapii i farmakoterapii, przynosi istotną poprawę w powrocie do zdrowia chorych z depresją. W grupach badawczych zaobserwowano polepszenie wyników skali badającej nasilenie depresji  oraz spadek objawów towarzyszących stanom depresyjnym).

Dodatkowo sięganie po słodycze w celu poprawy samopoczucia może przynieść efekt odwrotny do oczekiwanego. Cukier nie poprawia żadnego aspektu naszego nastroju, a może go wręcz pogorszyć jak pokazały badania. Spożywanie cukru  w grupach badawczych nie miało wpływu na żaden z aspektów nastroju, bez względu na to, jaka była jego ilość i rodzaj oraz na to, czy badani angażowali się po spożyciu cukru w wymagające fizycznie lub umysłowo czynności. Potwierdzono natomiast, że w ciągu godziny od spożycia cukru u badanych występowało uczucie zmęczenia i pogorszenie koncentracji oraz obniżenie stanu u osób z zaburzeniami metabolicznymi.

Kolejne badania zdrowia psychicznego u 3000 nastolatków w Australii wykazały, że poprawa jakości diety wiązała się z poprawą wskaźników funkcjonowania psychologicznego. W badaniu SUN Cohort w Hiszpanii, potwierdzono, że elementy diety śródziemnomorskiej chroniły przed epizodami depresji.

  1. http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,33517,cukier-nie-poprawia-nastroju.html
  2. bmcmedicine.biomedcentral.com

 

stress
Categories aktualności, blog

Oswajanie stresu, niczym oswajanie lwa…

Nie lekceważ znaków ostrzegawczych

Przewlekły stres zakłóca działanie niemal każdego układu w naszym w organizmie. Nie lekceważ początkowych symptomów stresu – bo dzięki nim możesz w porę zareagować i uchronić się przed poważnymi chorobami. Posłuchaj siebie, swojego organizmu, nie dopuść do tego, aby stres odebrał Ci zdrowie.

Oswajanie stresu, niczym oswajanie lwa…

Zrozumienie mechanizmu stresu jest konieczne, by nim zarządzać. Nie trzeba z nim nawet uporczywie walczyć, wystarczy lekko oswoić…by nie wyrządził nam krzywdy. 

Stres i jego dwa oblicza

Reakcja na bodźce jest naturalną ludzką reakcją.

Reakcja stresowa jest wrodzona i ma na celu
utrzymanie nas przy życiu w sytuacji zagrożenia, pozwala zachować gatunek…

Organizm zmobilizowany pozwala się przystosować do trudnych okoliczności, pomaga uporać się z trudnościami, napędza do działania…Co ważne, organizm potrafi także zwalczyć skutki uboczne takich stanów pobudzenia…zarówno na poziomie komórkowym, fizycznym jak i psychicznym. 

Wszystko wygląda zachwycająco, jeżeli stres jest sporadyczny, działa jak szczepionka (chwilowo podnosi odporność), niczym impuls do działania… ciało się pobudza i pracuje jak dobrze naoliwiona maszyna…przynajmniej do pewnego momentu.

Stres, nasz chleb powszedni

Co jednak jeżeli stres staje się rutyną. Stresory, czyli czynniki spustowe reakcji stresowych, to dziś nie tylko traumatyczne zdarzenia. Do stresorów zaliczamy nie tylko zdenerwowanie czy lęk…dziś już wiemy, że są to także choroby, wirusy, bakterie, alergeny, stany zapalne, przetworzone jedzenie, leki, chemikalia, ciąża, poród, ciężkie treningi, praca, ale także internet, telewizja, nocne życie, alkohol, papierosy, narkotyki…brzmi jak…życie w XXI !

Co więcej – o czym warto powiedzieć w dobie Covida – stres potrafi być zaraźliwy. Badania pokazują, że stres psychiczny udziela się bliskim i partnerom. Badania na zwierzętach potwierdzają, że jest to mechanizm wyzwalający empatię i gotowość pomocy, ale i agresję…u ludzi działa to podobnie. 

Mechanizm przewlekłego stresu, mechanizm zniszczenia

Pod wpływem stresu dochodzi w organiźmie do zmian hormonalnych, ale także do zmian na poziomie komórkowym. Podwyższona ilość kortyzolu nie tylko negatywnie wpływa na oś hormonalną HPA (podwzgórze – przysadka – nadnercza), ale powoduje zwiększa wytwarzanie wolnych rodników, czyli podnosi poziom stresu oksydacyjnego. Owszem proces ten jest naturalny, jednak co się stanie, jeśli sytuacja stanie się przewlekła i na ogromną skalę?

W skrócie  dojdzie do uszkodzenia białek, lipidów, błon komórkowych, DNA, mitochondriów…nastąpi inaktywacja energii komórkowej. Nawet jeśli komórki jakoś przetrwają, uszkodzony materiał genetyczny będzie powielany i rozpocznie się stan chorobowy….cukrzyca, miażdżyca, nowotwory, niewydolność krążeniowa, nerek, układu trawiennego, otyłość, ale także Parkinson, Alzheimer i cała gama chorób autoagresywnych (Hashimoto, wrzodziejące jelito, RZS).

Dominujące jest na początku przewlekłe zmęczenie, przytłoczenie rzeczywistością, spadek libido czy napędu życiowego. To sygnały, które daje nam organizm i należy ich słuchać. To moment w którym warto wrzucić na luz….inaczej ani sen, ani kolejna kawa nie przyniosą wytchnienia. To też moment by zdążyć wyrwać się problemom psychicznym i pazurom nerwicy czy depresji. 

Kobieta… wyjątkowa…jak zawsze

Mała uwaga dotyczy tu organizmu kobiecego. Jest on bardziej podatny na zmiany związane z wysokim kortyzolem. Organizm kobiecy wolniej adoptuje się do stresu i niestety gorzej sobie radzi z jego opanowaniem. Szczególnie negatywie działa na płodność, możliwość zajścia w ciążę i jej utrzymania. Organizm kobiecy dużo mocniej odczuje skutki przewlekłego stresu choćby ze względu na tarczyce, która szybko da o sobie znać…problemy ze skórą, włosami, wzdęciami, sennością, szybka irytacja, niekontrolowane nabieranie masy, zmiana częstości wypróżnień i okresu…

Co się dzieje gdy jesteśmy przewlekle zmęczeni i zestresowani:

  • zwiększa się ochota na słodkie i używki
  • sen „nie wysypia” …wstajemy zmęczeni
  • osłabi się odporność na stres
  • pojawia się drażliwość, brak cierpliwości i odkrywamy diabelskie cechy
  • spada koncentracja i wydajność
  • następuje przyrost masy ciała, mimo prób jej redukcji
  • pojawiają się opuchnięcia i trzymanie wody
  • szwankuje tarczyca
  • ujawniają się choroby autoimmunologiczne
  • doskwierają nam problemy z trawieniem, szczególnie wypróżnianiem

Nie jem a „tyję” 

Wiem, od razu ktoś zapyta o najważniejsze z powyższych, czyli dlaczego wtedy mimo, że nic nie jem – nie chudnę? To mechanizm obronny organizmu, nie do końca rozumiany choć już poznany, ale taki jest i działa perfekcyjnie. W stresie dochodzi do nadprodukcji glukozy do krwi, zwiększenie tego stężenia blokuje receptory komórek i ich wrażliwość na insulinę (insulinooporność). W dużym skrócie telegraficznym i uproszczeniu mimo, iż mamy nadmiar materiału energetycznego w postaci glukozy, na poziomie komórkowym organizm głoduje, na co organizm z kolei reaguje odkładaniem natychmiastowym zapasów do tkanki tłuszczowej (bo chce nas ratować). Zwiększa się masa ciała, ilość tkanki tłuszczowej produkuje co raz więcej komórek tucznych i cytokin prozapalnych i efekt kuli śnieżnej murowany….

Jak okiełznać stres…

  1. Miej plan działania. To wymaga wysiłku i nie da się zaw  rócić kijem rzeki, ale można organizm sprowadzić na dobre tory.
  2. Styl życia – planuj z głową tak obowiązki jak wypoczynek. Zasada 8x8x8 jest na początku najlepsza i nie daj sobie wmówić, że nie masz prawa do odpoczynku…
  3. Zdrowy sen – wyciszanie, medytacja, unikanie światła niebieskiego to najlepsze strategie
  4. Antystresowe menu – bogate w antyoksydanty produkty i odpowiednio rozłożone posiłki to fundament. 
  5. Wysiłek fizyczny – niczym zastrzyk obniża kortyzol, czyli niczym narkotyk od stresu do euforii. 

cdn…

Categories aktualności, blog

Jak zbudować odporność #2 Produkty ultra przetworzone

Wybierając optymalne produkty dla naszej diety, możemy uniknąć stanów zapalnych i poważnych chorób. Jest to pierwsza rzecz, na którą powinniśmy zwrócić uwagę. Nie patrzmy w swoich wyborach żywieniowych na to co włączyć do diety, po jaki suplement sięgnąć, czy jaką szamańską interwencję żywieniową wprowadzić na już, tylko czego na talerz nie kłaść nigdy.

Unikanie produktów przetworzonych to podstawa wyciszenia stanów zapalnych w organizmie, spowolnienie procesów starzenia, wsparcie naturalnych systemów regeneracji tkanek i odporności. Takie proste i tanie rozwiązanie pomoże zmniejszyć ryzyko chorób serca, ustabilizuje istniejące już problemy kardiologiczne, obniży poziom trójglicerydów oraz cholesterolu, podobnie pomoże wyrównać ciśnienie krwi, ale także przyniesie ulgę w stanach zapalnych jelit, migrenach, trądziku, insulinooporności, cukrzycy czy Hashimoto (możecie tu wstawić dowolną chorobę), bo każda zaczyna się od stanu zapalnego. 

Żywność przetworzona to taka, którą poddano jakimkolwiek procesom przetwarzania, czyli procesom zmieniającym skład i właściwości produktu. Przemysł spożywczy dziś w głównej mierze bazuje na procesach przetwórstwa żywności. Żywność może być poddawana bardzo zróżnicowanej ilości procesów przetwarzania, stąd rozróżnia się żywność przetworzonąwysokoprzetworzoną, a nawet ultra przetworzoną.

Cele przetwarzania żywności to:

  • umożliwienie zastosowania jej jako pokarm, np. pieczenie mięsa
  • zwiększenie trwałości, np. mrożenie, kiszenie, wędzenie, konserwowanie
  • poprawa strawności, np. gotowanie, ekstruzja
  • spełnienie wymagań konsumentów, np. dodawanie żółtego barwnika do serów czy różu do wędlin

Nie każdy rodzaj przetworzonej żywności jest szkodliwy. Są jednak grupy produktów zaliczane do kategorii żywności ultra przetworzonej, które zostały poddane tak wielu procesom przetwórczym, że w zasadzie nie dostarczają organizmowi niczego poza energią i są to:

  • kolorowe napoje, napoje gazowane
  • słodycze i przekąski: cukierki, batony, ciastka, wafelki, żelki, pianki, lody, chipsy, krakersy, paluszki
  • słodzone płatki śniadaniowe
  • twarde margaryny
  • bardzo tanie przetwory mięsne o długich składach
  • dania gotowe bezpośrednio do spożycia, np. nuggetsy w panierce, pizze
  • dania instant, np. zupy w proszku, puree ziemniaczane do zalania wrzątkiem
  • żywność typu fast food

Żywność wysoko i ultra przetworzona, to jedzenie o znikomej wartości odżywczej, które zwykle dostarcza jedynie cukru, soli, tłuszczu niskiej jakości i tłuszczu trans oraz pustych kalorii. Dosłownie uszkadza nasz układ trawienny zmieniając czułość receptorów smaku i uzależniając psychicznie, podrażniając żołądek (dalej refluks), degenerując jelita (jest przyczyną biegunek i zaparć oraz wyrzutu zonuliny powodującej przesiąkliwość jelit)…

Prawidłowa flora bakteryjna oraz bariera śluzówek w przewodzie pokarmowym jest warunkiem istotnym dla zdrowia jelit oraz właściwego wpływu na GALT, czyli na  tkankę limfatyczną związaną ze śluzówkami w przewodzie pokarmowym, w której znajduje się znaczna część komórek limfatycznych całego układu odpornościowego.

Oczywiście nie mówię tu o pełnej „ascezie dietetycznej” – choć dobrze byłoby zrezygnować z takich przetworzonych produktów na stałe – ale o ograniczeniu ich w stopniu znacznym, albowiem jak pokazują badania w krajach wysoko rozwiniętych ponad 50% energii dostarczanej do organizmu w ciągu dnia pochodzi dziś z żywności ultra przetworzonej. Pozwala to luźno wnioskować, że żywności o wysokim stopniu przetworzenia w diecie jest oczywiście zbyt dużo i będzie to generować obniżenie odporności indywidualnej, a co za tym idzie ogólnej odporności społeczeństwa. 

Dlatego dieta powinna bazować na produktach o niskim stopniu przetworzenia oraz krótkim składzie to jest, na warzywach, owocach, rybach, sporadycznie mięsie, jajach, orzechach, nasionach, zbożach oraz ich odpowiednikach kiszonych czy fermntowanych. Żywność nieprzetworzona to dar natury. Jest to najbogatsze źródło wszelkiego rodzaju witamin, soli mineralnych, błonnika pokarmowego i nienasyconych kwasów tłuszczowych. To właśnie ze świeżych, nieprzetworzonych produktów czerpiemy łatwo przyswajalne składniki odżywcze i uzyskujemy odpowiednią energię potraw i za obniżamy stany zapalne. Badania potwierdzają, że taka nisko przetworzona dieta koreluje pozytywnie z długością życia, zmniejszeniem ryzyka chorób cywilizacyjnych oraz obniżeniem stanów zapalnych, a co za tym idzie ze wzmocnieniem naszej odporności. 

różowy październik
Categories aktualności, blog

Różowy październiki

Dziś krótko na temat naszych obowiązków wobec siebie:

  • każda kobieta powinna się badać – wypieranie, odkładanie i banie się to czas…którego nam nikt nie odda
  • wytyczne są jasne, trzymajmy się ich (40 lat USG, 50 lat mammografia, badania krwi raz do roku, badanie palpacyjne i samoobserwacja często)
  • dieta i ruch – mamy na to wpływ – odkładanie tego na kolejny poniedziałek nie ma sensu… życie jest tu i teraz (45 min z Twojego dnia dla Ciebie – tylko tyle)
  • unikanie nadmiernej ilości leków, chemii, ekspozycji słonecznej, HTZ (hormonoterapii zastępczej branej z wygody bez badań)
  • sen i unikanie stresu – to też zależy od nas, to jak podchodzimy do wielu spraw i jak sobie z nimi radzimy. Bądźcie dzielne kobiety

 

 

Ukryty cukier
Categories aktualności, blog

Jak zbudować odporność – #1 Cukier !

Układ odpornościowy zaprojektowany został doskonale do obrony organizmu przed chorobami. Chyba najprostszą zasadą jest mu nie przeszkadzać. Często jednak zły styl życia uniemożliwia układowi odpornościowemu prawidłowe wykonywanie swojej pracy. Często żyjąc w pędzie, ignorując sygnały z organizmu, osłabiamy jego siły. 

Dobra wiadomość jest taka, że jest to odwracalne zjawisko. Co więcej odporność można odbudować w stosunkowo dość krótkim czasie, wybierając odpowiedni styl życia i to czym tu się zajmiemy – pokarmy. Odporność buduje się dbając o zbilansowaną dietę.

Silny i sprawny system immunologiczny skutecznie walczy z chorobami i infekcjami oraz umożliwia szybszy powrót do zdrowia w przypadku zachorowania.

Unikanie cukru to podstawa. Cukier jest prawdopodobniej najgroźniejszym pokarmem dla naszego zdrowia. Cukrowa pułapka dopadła nas juz dawno i nawet jak nam się wydaje, że nie spożywamy cukru, to albo stosujemy zamienniki, albo nie zwróciliśmy uwagi na cukier ukryty w produktach. Szerzej poczytaj tutaj https://www.dietetykraciborz.pl/cukrowa-pulapka 

Niestety, codziennie spożywamy średnio ponad 20 łyżeczek cukru, czyli pół szklanki! Patrzymy przy tym głownie na dodatkowe kalorie, przyrost masy ciała i tkanki tłuszczowej, a pomijamy najważniejszą kwestię, że cukier poważnie osłabia układ odpornościowy. Badania pokazują, że po spożyciu cukru nasze białe krwinki, tracą aż 40 procent swoich zdolności obronnych. 

Uwaga zatem na oczywistości takie jak słodycze, ale w szczególności zwróć uwagę na napoje kolorowe, w tym alkohol, także izotoniki dla sportowców – spożywane przez Kowalskiego przed TV. Cukier jest często ukryty w żywności, której zwykle nie uważamy za słodką: chleby, w szczególności marketowe ciemne chleby „malowane” karmelem, sosy do makaronu czy jogurty. Przemysł dla zmyłki wykorzystuje ponad 40 różnych rodzajów „cukrów”: syropy, w tym kukurydziany, maltoza, dekstroza, fruktoza (miód też jest cukrem!) maltodekstryna, odparowany sok z trzciny cukrowej, cukier buraczany, słodzik kukurydziany – to także cukier. Dlatego czytanie etykiet, w szczególności nowych produktów wchodzących na rynek, albowiem producenci mają tendencję do zmiany składów, po czasie wtłoczenia produktu na rynek.

Osłabienie naszej odporności przez cukier to oczywistość, ale kolejny problem to stany zapalne jakie są jego udziałem. Badania pokazują ,że zachodząca spontanicznie w naszym organizmie  glikacja białek, zależy od zawartości w organizmie cukrów prostych, w tym glukozy. Końcowe produkty glikacji tzw. AGEs powodują destrukcję wielu struktur komórkowych — zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio — przez indukowanie stresu oksydacyjnego. Dosłownie przyspieszają starzenie organizmu, co bezpośrednio wpływa na jego odporność. 

Stad #1 to nie co zrobić dla odporności, a czego nie robić, by być zdrowym. Czytać, edukować się i dokonywać świadomych wyborów. Na niewiele rzeczy w życiu mam realny wpływ, ale bez problemu możemy zadecydować o tym, co znajdzie się na naszym talerzu każdego dnia. 

Dieta Seniora Jarosz
Categories aktualności, blog

Dieta seniora

Grupa seniorów (ok. 60 roku życia) to duża grupa osób jeszcze aktywnych zawodowo. Dotykają ich już problemy starzenia się, w tym wszelkiej maści dysfunkcje organizmu. Pogarsza się w szczególności funkcjonowanie układu trawiennego, pogarsza się wchłanianie składników pokarmowych, pojawia się wielochorobowość i wielolekowość.

Wszystko to wymusza wprowadzenie zmian w diecie. Szacuje się, że ponad 50% tej grupy nie przyjmuje prawidłowej ilości składników odżywczych, więc jest ona zagrożona niedożywieniem i szybko postępującą utratą kondycji. 

Przyczyny zaburzeń odżywiania u osób starszych:

  •   zmniejszone wydzielanie śliny
  •   zaburzenia odczuwania smaku i węchu
  •  brak odczuwania łaknienia 
  •  zmiany zanikowe śluzówki (mniej skoków żołądkowych, gorsze wchłanianie) – gorsze trawienie
  •  problemu z gryzieniem i połykaniem 

Na szczególną uwagę zasługują tutaj zaburzenia kognitywne (demencja, Parkinson, Alzheimer) i bardzo wstydliwe aspekty finansowo – społeczne prowadzące do alienacji czy depresji, a w konsekwencji do niedożywienia. 

 

Ogólne zasady żywienia seniora:

  1. regularne posiłki – stałe pory i stałe odstępy miedzy posiłkami np. ok 3 godzinne, w przypadku osób już niedożywionych ilość i częstość posiłków można zwiększyć
  2. należy postawić na dietę łatwostrawną
  3. dieta oparta powinna być na węglowodanach złożonych (pełnoziarniste produkty lub ich łatwiej strawne odpowiedniki). Węglowodany proste nie powinny stanowić więcej niż 10 % energii z diety, a w przypadkach zaburzonej często glikemii nawet 5%. 
  4. białko – nabiał, mięso, ryby, strączki – w obróbce kulinarnej zapewniającej strawność tych produktów
  5. tłuszcz – nie powinno go w diecie zabraknąć, natomiast dobrą strategią będzie korzystanie z tłuszczów wielonienasyconych pochodzenia roślinnego i korzystnie z nich poprzez dodawanie  do  gotowych posiłków – unikamy smażenia, gotowania i pieczenia w dużej jego ilości
  6. warzywa powinny stanowić postawę diety, ale są problematyczne w trawieniu, dlatego wskazana jest delikatna obróbka termiczna warzyw np. na parze.
  7. owoce powinny występować w diecie codziennie, ale też powinny być różne gatunkowo – w ilości ok 250g – głównie wysokooksydacyjne ale i o niskim indeksie glikemicznym np. jagodowe. 
  8. nabiał – jest on tolerowany gorzej w wiekiem, ale warto się pokusić o produkty fermentowane, gdzie jest mniej laktozy. Należy przy tym kontrolować podaż wapnia w przypadku diety beznabiałowej, starzenie bowiem łączy się z osteoporozą 
  9. woda – w ilości nie mniej niż 30ml/kg masy ciała co daje sporą dawkę wody i problemy z częstym wyróżnianiem, dlatego PDT podaje, by spożyć dziennie 4 szklanki wody, szklankę kawy lub herbaty, szklankę soku świeżo wyciskanego z naciskiem na warzywno-owocowy i bez dodatku cukru i szklankę produktu fermentowanego. 
Categories aktualności, blog

Zatrzymaj czas, sekrety zachowania młodości.

Zatrzymaj czas, sekrety zachowania młodości.
Po wielu latach obserwacji i studiowania ludzkiej fizjologi, można dojść do wniosku, że starzenie można spowolnić i opóźnić. Z obserwacji wiem, że wdrożenie kilku nieobciążających fizycznie czy finansowo nawyków, pozwala moim pacjentom starzeć się wolniej, utrzymać zdrowie oraz sprawność ruchową i intelektualną
Na długość naszego życia wpływa: stan umysłu, codzienna aktywność – o ile jest stała, jakość i ilość pożywienia, picie wody oraz ilość chemii, jaką wpuszczamy do naszego organizmu. Na wygląd zewnętrzny składa się wygląd skóry, włosów, sylwetka, sposób poruszania, jednak przedłużona młodość zwiąże się zdecydowanie naszym nastawieniem do życia. 
Fizjologicznie jednak rzecz ujmując starzenie się będzie zależało od czynników czynników takich jak wolne rodniki, bakterie i wirusy, pasożyty i grzyby, toksyny, tytoń, alkohol, cukier, tłuszcze trans  w diecie, ale także od promieniowania słonecznego i jakości powietrza oraz co najważniejsze ilości i przewlekłości stresu. Na niektóre z tych czynników nie mamy wpływu, ale na inne na szczęście tak. Stres jest czynnikiem najbardziej zabójczym, bo wpływa na zakończenia chromosomów (telomery) skracając je i degenerując nas niezależnie od PESELU. W przyspieszonym tempie starzeją się w ten sposób narządy, mózg i skóra. Redukuje się także pod wpływem stresu nasza naturalna odporność, ukryta choćby w mikrobiocie jelitowej, jak również zwiększa zapadalność na choroby takie jak cukrzyca, otyłość, stany zapalne jelit, alergie, migreny, zmiany skórne i depresje
Jak temu zaradzić? Oto kilka praktycznych rad. 
Przede wszystkim ogranicz stres zewnętrzny jak i ten podświadomy (ćwiczenia, sen, seks, medytacja, detoks informacyjny – każdy sposób jest dobry, o ile będzie twój i będzie działał). Kolejno, ruszaj nie tylko ciało, ale i głowę – czytaj, kreuj, ucz się, wymyślaj, planuj – to rozbudowuje naszą sieć neuronów i tworzy nowe połączenia synaptyczne. Wprowadź do diety antyoksydanty, z surowych owoców, warzyw i olejów roślinnych. Ogranicz produkty z wysokoglutenowej pszenicy i nadmierne ilości przetworzonych produktów nabiałowych, niszczą one jelita i powodują przewleke stany zapalne, przyspieszając w ten sposób oksydację (starzenie). Wprowadź bezglutenowe kasze i nasiona strączkowe. Ogranicz mięso, w szczególności wędliny i konserwy, a wprowadź dobrej jakości rybę. Zadbaj o odpowiednią strawność pokarmów tj. mocz strączki i nasiona, blanszuj nie rozgotowuj, gryź dobrze i długo jedzenie, nie popijaj do posiłków, za to pij dużo wody między posiłkami. Nie jedz przed snem. Nie pal i unikaj kawy przemysłowej, akrylamidy przyspieszają starzenie, w szczególności skóry. Nieodzownym a nadal darmowym dla nas lekarstwem na długowieczność jest sen, taki po którym czujemy się wypoczęci. 
Categories aktualności, blog

Lśniące włosy, promienna skóra oraz piękne paznokcie

Nasza uroda w dużej mierze zależy od diety. Wydajemy pieniądze na zabiegi kosmetyczne i suplementy zapominając o fundamencie jakim są:

  • sen i regeneracja
  • dieta
  • unikanie toksyn, w tym przetworzonej żywności
  • nawodnienie

Zamiast wydawać fortunę na suplementy i kosmetyki, przejrzyj swój codzienny jadłospis. Urozmaicona dieta sprawi, że twoje włosy będą lśniące, skóra promienna i gładka, a włosy gęste.

Witaminy i minerały są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, wspomagają walkę z wolnymi rodnikami (działają przeciwstarzeniowo) i są istotnymi sprzymierzeńcami urody. Ich niedobór odbije się nie tylko na twoim zdrowiu, ale i na wyglądzie. Na stan skóry, włosów i paznokci mają wpływ przede wszystkim:

Białko – aminokwasy – wysokiej jakości białka pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Gdzie znajdziesz? mięso, ryby, jajka, owoce morza, strączki czy orzechy

NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (nazwa nie jest przypadkowa 😉 omega-3-6-9. Gdzie znajdziesz? w orzechach, rybach, olejach, pestkach, nasionach, awokado i tranie

Cynk – chroni komórki przed niszczącym działaniem wolnych rodników, wzmacnia włosy i paznokcie. Gdzie znajdziesz? w orzechach i nasionach. Zalecam każdemu (prawie) porcję orzeszków dziennie

Żelazo – W skórze żelazo także występuje łącznie z białkiem tworzącym kolagen, a więc podstawowy składnik naszej skóry, tkanek chrzęstnych, włosów, kości. Bez żelaza nasza skóra nie mogłaby funkcjonować. Mało tego! Żelazo jest istotnym pierwiastkiem w obronie przed wolnymi rodnikami. Gdzie znajdziesz? przede wszystkim dostarczamy go z mięsem czy podrobami. Warto, aby w naszej diecie pojawiło się prócz żelaza hemowego (z produktów odzwierzęcych), niehemowe (z produktów roślinnych tj. buraki, szpinak czy sok z pokrzywy.

Witamina A – sprzyja regeneracji komórek, utrzymuje odpowiedni poziom nawilżenia skóry i zapobiega jej rogowaceniu. Gdzie znajdziesz? w wieprzowej i wołowej wątróbce, a także w żółtych owocach i warzywach, marchwi, papryce, pomidorach, szpinaku, brokułach, jarmużu.

Witamina E (tokoferol) chroni przed wpływem wolnych rodników, odnawia lipidy międzykomórkowe i wzmacnia naczynia krwionośne. Gdzie znajdziesz? W olejach roślinnych, margarynie, jajkach, mące pełnoziarnistej, orzechach włoskich i ziemnych, warzywach zielono-listnych (brukselce, kapuście), marchwi, migdałach.

Witamina D odpowiedni poziom witaminy D wpływa na stan skóry. Jej prawidłowe stężenie w organizmie jest warunkiem fizjologicznego działania komórek budujących warstwy skóry. Dzięki niej skóra mniej się przesusza, lepiej regeneruje i jest w lepszej kondycji. Gdzie znajdziesz? ryby, jaja, grzyby, nabiał.

Witaminy z grupy B:

Witamina B3 (niacyna, witamina PP) zapewnia dobrą kondycję włosów, poprawia ukrwienie skóry i jej ładny koloryt. Gdzie znajdziesz? W drobiu (wątróbka), chudym mięsie, rybach, koprze włoskim, warzywach strączkowych, drożdżach, orzechach, migdałach, mleku, pełnym ziarnie, grzybach.

Witamina B5 (kwas pantotenowy) przyśpiesza porost włosów i regenerację komórek skóry. Gdzie znajdziesz? W wątróbce, rybach (pstrąg, śledź, makrela), borowikach, arbuzach, brokułach, udkach kurczaka, endywii, otrębach pszennych, pestkach słonecznika, serach pleśniowych, jajkach.

Witamina B6 (pirydoksyna) reguluje pracę gruczołów łojowych i zapobiega wypadaniu włosów. Gdzie znajdziesz? W bananach, awokado, kapuście, kalafiorze, groszku, fasoli, ziemniakach, ziarnach zbóż i orzechach, drobiu (wątróbka), rybach (świeży łosoś i tuńczyk, sardynki) oraz odtłuszczonym mleku.

Witamina B7 – biotyna – pełni funkcję regulacyjną w zakresie metabolizmu skóry głowy, pozytywnie wpływając na korzenie oraz wzrost łodygi włosa. Ponadto, wzmacnia ona płytkę paznokcia. Sprawia, że stają się lśniąca i mocna oraz reguluje tempo wzrostu paznokci. Gdzie znajdziesz? w wątrobie, orzechach, mące sojowej, żółtku jaj, owocach morza, migdałach, sardynkach, grzybach, brązowym ryżu, pełnym ziarnie szpinaku, marchwi i pomidorach

Witamina B9 (kwas foliowy) regeneruje komórki skóry chroni przed wpływem czynników zewnętrznych. Gdzie znajdziesz? W zielonych warzywach (fasolka szparagowa, kapusta, szparagi, sałata, brukselka, brokuły, szpinak), bananach, wątróbce (kurzej i cielęcej), jajkach (w żółtku), ziarnach zbóż, tuńczyku, serze emmentaler i cammember.

W niektórych przypadkach wymagana jest suplementacja. Najlepiej dobrana zgodnie z wynikami krwi i stanem zdrowia, trwająca od 30-90 dni.

Categories aktualności, blog

Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto

Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto

Wiele pozycji książkowych na rynku, internet i publikacje medyczne dają dziś jasne wytyczne w zakresie postępowania dietetycznego w chorobach tarczycy. Dzięki prawidłowo zbilansowanej diecie, dostarczającej wszystkich niezbędnych mikro i makro skladników, istnieje możliwość:

  • zmniejszenia rozwijających się chorób i zaburzeń dietozależnych w przebiegu niedoczynności tarczycy
  • spowolnienia procesu zapalnego choroby Hashimoto
  • usprawnienia farmakoterapii
  • poprawienia samopoczucia i komfortu życia
  • poprawę wyników sportowych u osób aktywnych (!)
  • poprawę jakości pracy umysłowej u osób aktywnych zawodowo (!)

Uwaga (!) poniższe informacje, należy zawsze odnieść do diety opartej na zasadach racjonalnego żywienia uwzględniającego podaż:

  • pełnowartościowego białka
  • nasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych
  • węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym
  • realizując zapotrzebowanie na jod, żelazo, selen, cynk, witaminę D, witaminę B12, witaminy antyoksydacyjne, współgrającymi ze zaleconą farmakoterapią, w tym hormonoterapią zastępczą

Zgodnie z zasadami racjonalnego odżywiania dieta w chorobach tarczycy powinna:

  • być dobrana indywidualnie, w szczególności przy współistniejących chorobach takich jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, stan zapalny, nieprawidłowy lipidogram, w oparciu o pomiary antropometryczne, diagnostykę laboratoryjną i wywiad żywieniowo – zdrowotny
  • zawierać 4-5 posiłków dziennie – spożywanych regularnie. Ostatni posiłek spożywany powinien być 3-4 godziny przed snem
  • dobór kalorii wynikać powinien ze stylu życia i aktywności całkowitej oraz  stanu zdrowia. Pamiętając przy tym, metabolizm przy niedoczynności tarczycy może być spowolniony i to znacznie, szczególnie zaś przy dużej nadwadze czy otyłości.
  • dieta powinna mieć charakter antyzapalny i eliminujący potencjalne antygeny pokarmowe
  • głównym założenie diety powinien być zwiększony udział białka pełnowartościowego, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i węglowodanów o niskim IG
  • niestosowanie zbyt restrykcyjnej i niskotłuszczowej diety
  • w szczególnych przypadkach eliminować powinna mleko i przetwory mleczne oraz gluten, przy zapewnieniu odpowiedniej podaży składników diety utraconych przez eliminację
  • zawierać odpowiednią ilość błonnika
  • eliminować czynniki zawierające substancje ograniczające wchłanianie (goitrogenne, warzywa krzyżowe, psiankowate)
  • eliminować wszystkie mocno przetworzone produkty (ciasta, desery, krakersy, paluszki, płatki śniadaniowe, chipsy, konserwy, napoje kolorowe, soje etc)
  • zwracać uwagę na wchłanianie zastępczych hormonów i interakcje pożywienia i innymi lekami

Do prawidłowej aktywności tarczycy ważne jest spożycie kilku istotnych mikroelementów:

  • jod – bierze fundamentalny udział w funkcjonowaniu tarczycy. Należy jednak mieć na uwadze że jego nadmiar  – uwaga z suplementacją u osób z Hashimoto – może prowadzić do załamania mechanizmów tolerancji i zaostrzenia odpowiedzi zapalnej
  • żelazo – składnik peroksydazy jodującej, bierze udział w syntezie hormonów tarczycy, niedobór prowadzi do niedoczynności i zwiększenia parametru TSH
  • selen – również bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy (składnik dejodynazy, peroskydazy glutationowej) – w związku z tym, ma bezpośredni wpływ na pracę tarczycy i metabolim ogólny, w szczególności ważny jest przy zapaleniu tarczycy, obniżając właśnie stany zapalne
  • cynk – uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego, działa przeciwutleniająco i przeciwzapalnie
  • witamina D – ma właściwości immunomodulujące – znaczące jest, że większość osób z problemami tarczycy ma obniżone parametry diagnostyczne witaminy D. Jej niedobór zwiększa ryzyko chorób autoimmunologicznych
  • witamina B12 – należy monitorować podaż i stężenie we krwi, albowiem jej niedobór powoduje niedokrwistość megaloblastyczną często towarzyszącą chorobie Hashimoto
  • witaminy antyzapalne A, C i E – przeciwdziałają wolnym rodnikom, łagodzą stres oksydacyjny będący czynnikiem niszczącym komórki tkanki tarczycowej

Istotnym jest by składniki te dostarczać wraz z dietą, a dopiero w razie stwierdzenia niedoborów lub braku składnika rozważyć suplementację.

Nieodzownym elementem w chorobach tarczyc powinien być indywidualnie dobrany ruch. Nie obciążający, adekwatny do braku energii współtowarzyszącej niedoczynności tarczycy i osłabionych zdolności regeneracyjnych.

Podsumowując, tylko holistyczne podejście do chorób tarczycy, uwzględniające zarówno uzupełnianie hormonów tarczycy za pomocą leków oraz zmianę diety i trybu życia jest najlepszą metodą leczenia, jaka powinna być podejmowana we współpracy z lekarzem i dietetykiem.

1. Szczeblowska D.,  Hebzda A., Wojtuń S. Choroby autoimmunizacyjne w praktyce lekarskiej. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2011, 7(3): 218-222.

2. Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E. Zalecenia dietetyczne  w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2015, 47(2): 117-127.