Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto

Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto

Wiele pozycji książkowych na rynku, internet i publikacje medyczne dają dziś jasne wytyczne w zakresie postępowania dietetycznego w chorobach tarczycy. Dzięki prawidłowo zbilansowanej diecie, dostarczającej wszystkich niezbędnych mikro i makro skladników, istnieje możliwość:

  • zmniejszenia rozwijających się chorób i zaburzeń dietozależnych w przebiegu niedoczynności tarczycy
  • spowolnienia procesu zapalnego choroby Hashimoto
  • usprawnienia farmakoterapii
  • poprawienia samopoczucia i komfortu życia
  • poprawę wyników sportowych u osób aktywnych (!)
  • poprawę jakości pracy umysłowej u osób aktywnych zawodowo (!)

Uwaga (!) poniższe informacje, należy zawsze odnieść do diety opartej na zasadach racjonalnego żywienia uwzględniającego podaż:

  • pełnowartościowego białka
  • nasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych
  • węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym
  • realizując zapotrzebowanie na jod, żelazo, selen, cynk, witaminę D, witaminę B12, witaminy antyoksydacyjne, współgrającymi ze zaleconą farmakoterapią, w tym hormonoterapią zastępczą

Zgodnie z zasadami racjonalnego odżywiania dieta w chorobach tarczycy powinna:

  • być dobrana indywidualnie, w szczególności przy współistniejących chorobach takich jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, stan zapalny, nieprawidłowy lipidogram, w oparciu o pomiary antropometryczne, diagnostykę laboratoryjną i wywiad żywieniowo – zdrowotny
  • zawierać 4-5 posiłków dziennie – spożywanych regularnie. Ostatni posiłek spożywany powinien być 3-4 godziny przed snem
  • dobór kalorii wynikać powinien ze stylu życia i aktywności całkowitej oraz  stanu zdrowia. Pamiętając przy tym, metabolizm przy niedoczynności tarczycy może być spowolniony i to znacznie, szczególnie zaś przy dużej nadwadze czy otyłości.
  • dieta powinna mieć charakter antyzapalny i eliminujący potencjalne antygeny pokarmowe
  • głównym założenie diety powinien być zwiększony udział białka pełnowartościowego, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i węglowodanów o niskim IG
  • niestosowanie zbyt restrykcyjnej i niskotłuszczowej diety
  • w szczególnych przypadkach eliminować powinna mleko i przetwory mleczne oraz gluten, przy zapewnieniu odpowiedniej podaży składników diety utraconych przez eliminację
  • zawierać odpowiednią ilość błonnika
  • eliminować czynniki zawierające substancje ograniczające wchłanianie (goitrogenne, warzywa krzyżowe, psiankowate)
  • eliminować wszystkie mocno przetworzone produkty (ciasta, desery, krakersy, paluszki, płatki śniadaniowe, chipsy, konserwy, napoje kolorowe, soje etc)
  • zwracać uwagę na wchłanianie zastępczych hormonów i interakcje pożywienia i innymi lekami

Do prawidłowej aktywności tarczycy ważne jest spożycie kilku istotnych mikroelementów:

  • jod – bierze fundamentalny udział w funkcjonowaniu tarczycy. Należy jednak mieć na uwadze że jego nadmiar  – uwaga z suplementacją u osób z Hashimoto – może prowadzić do załamania mechanizmów tolerancji i zaostrzenia odpowiedzi zapalnej
  • żelazo – składnik peroksydazy jodującej, bierze udział w syntezie hormonów tarczycy, niedobór prowadzi do niedoczynności i zwiększenia parametru TSH
  • selen – również bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy (składnik dejodynazy, peroskydazy glutationowej) – w związku z tym, ma bezpośredni wpływ na pracę tarczycy i metabolim ogólny, w szczególności ważny jest przy zapaleniu tarczycy, obniżając właśnie stany zapalne
  • cynk – uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego, działa przeciwutleniająco i przeciwzapalnie
  • witamina D – ma właściwości immunomodulujące – znaczące jest, że większość osób z problemami tarczycy ma obniżone parametry diagnostyczne witaminy D. Jej niedobór zwiększa ryzyko chorób autoimmunologicznych
  • witamina B12 – należy monitorować podaż i stężenie we krwi, albowiem jej niedobór powoduje niedokrwistość megaloblastyczną często towarzyszącą chorobie Hashimoto
  • witaminy antyzapalne A, C i E – przeciwdziałają wolnym rodnikom, łagodzą stres oksydacyjny będący czynnikiem niszczącym komórki tkanki tarczycowej

Istotnym jest by składniki te dostarczać wraz z dietą, a dopiero w razie stwierdzenia niedoborów lub braku składnika rozważyć suplementację.

Nieodzownym elementem w chorobach tarczyc powinien być indywidualnie dobrany ruch. Nie obciążający, adekwatny do braku energii współtowarzyszącej niedoczynności tarczycy i osłabionych zdolności regeneracyjnych.

Podsumowując, tylko holistyczne podejście do chorób tarczycy, uwzględniające zarówno uzupełnianie hormonów tarczycy za pomocą leków oraz zmianę diety i trybu życia jest najlepszą metodą leczenia, jaka powinna być podejmowana we współpracy z lekarzem i dietetykiem.

1. Szczeblowska D.,  Hebzda A., Wojtuń S. Choroby autoimmunizacyjne w praktyce lekarskiej. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2011, 7(3): 218-222.

2. Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E. Zalecenia dietetyczne  w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2015, 47(2): 117-127.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*